Hukuki belgelerde ve mahkeme yazışmalarında geçen terimleri anlamak, süreci yönetmeyi kolaylaştırır. Aşağıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır.
- Alacaklı
- Kendisine borç ödenmesi gereken kişi.
- Arabulucu
- Uyuşmazlık tarafları arasında görüşmeleri yöneten, karar vermeyen tarafsız kişi.
- Azil
- Vekâlet verenin vekilin yetkisini sona erdirmesi.
- Beraat
- Sanığın suçu işlemediğinin veya suçun sabit olmadığının kabul edilmesi.
- Bilirkişi
- Mahkemenin özel veya teknik bilgi gerektiren konularda görüşüne başvurduğu uzman.
- Celse
- Bir davada yapılan duruşma oturumu.
- Dava şartı
- Dava açılmadan önce yerine getirilmesi gereken zorunlu şart (örn. zorunlu arabuluculuk).
- Davacı
- Dava açan kişi.
- Davalı
- Aleyhine dava açılan kişi.
- Delil
- Bir iddiayı ispatlamaya yarayan belge, tanık, keşif ve benzeri araçlar.
- Esas
- Dava dosyasının mahkemedeki numaralandırma sırası veya davanın esasına ilişkin karar.
- Feragat
- Davacının dava hakkından vazgeçmesi.
- Görev
- Bir uyuşmazlığa hangi tür mahkemenin bakacağını belirleyen kural.
- Haciz
- Borçlunun mal varlığına, alacağın tahsili için icra dairesi eliyle el konulması.
- Hak düşürücü süre
- Süre dolduğunda hakkın kendiliğinden sona erdiği süre.
- HAGB
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması; belirli şartlarda hükmün hukuki sonuç doğurmaması.
- İbra
- Alacaklının borçluyu borcundan kurtarması; alacak hakkından vazgeçmesi.
- İhtarname
- Karşı tarafa yazılı olarak bir hususun bildirildiği, çoğunlukla noterce gönderilen belge.
- İlam
- Mahkeme kararının icra edilebilir hâli.
- İstinaf
- İlk derece mahkemesi kararına karşı bölge adliye mahkemesine yapılan başvuru.
- İtiraz
- İcra takibine veya bir işleme karşı yapılan karşı çıkma beyanı.
- İzale-i şüyu
- Ortaklığın giderilmesi; paydaşlar arasındaki ortaklığın sona erdirilmesi.
- Kesinleşme
- Kararın artık kanun yoluna götürülemez hâle gelmesi.
- Keşif
- Hâkimin uyuşmazlık konusu yeri veya malı yerinde inceleyip bilirkişilerle birlikte tespit yapması.
- Menfi tespit
- Borçlu olunmadığının mahkeme kararıyla tespit edilmesi.
- Muvazaa
- Tarafların gerçek iradelerinden farklı bir işlemi danışıklı olarak yapması.
- Müdafi
- Şüpheli veya sanığın savunmasını yapan avukat.
- Mütalaa
- Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki görüşü.
- Müşteki
- Şikâyette bulunan kişi.
- Saklı pay
- Bazı mirasçılara kanunla tanınan, vasiyetle azaltılamayan asgari miras hakkı.
- Sulh
- Tarafların karşılıklı ödün vererek uyuşmazlığı sona erdirmesi.
- Tebliğ
- Bir belgenin veya işlemin ilgiliye resmî yolla bildirilmesi.
- Tedbir
- Dava sonuçlanana kadar hakkın korunması için verilen geçici önlem.
- Temyiz
- İstinaf sonrası veya kanunda belirtilen durumlarda Yargıtay'a yapılan başvuru.
- Tenkis
- Saklı payı ihlal eden tasarrufların, saklı pay oranında azaltılması.
- Tereke
- Ölenin bıraktığı mal varlığı ve borçların bütünü.
- Uzlaştırma
- Bazı suçlarda mağdur ve şüphelinin uzlaşması için yapılan usul.
- Vekâletname
- Bir kişinin başka birine kendi adına işlem yapma yetkisi verdiği belge.
- Velayet
- Ana ve babanın çocuğun bakımı, eğitimi ve temsili üzerindeki hak ve yükümlülüğü.
- Veraset ilamı
- Mirasçıların kimler olduğunu ve payını gösteren belge; mirasçılık belgesi.
- Yetki
- Davanın hangi yer mahkemesinde görüleceğini belirleyen kural.
- Zamanaşımı
- Belirli sürenin geçmesiyle bir hakkın dava edilebilirliğinin sona ermesi.
Diğer rehber sayfaları
- Önemli Hukuki Süreler ve Zamanaşımları Tablosu
- Hukuk Davası Nasıl İşler? Aşama Aşama Dava Süreci
- Arabuluculuk Rehberi: Zorunlu ve İsteğe Bağlı Arabuluculuk
- Adli Yardım ve Zorunlu Müdafilik: Ücretsiz Hukuki Destek
- Avukatlık Ücreti ve Avukatlık Sözleşmesi Hakkında
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışınız.